شیخ زاهد گیلانی
Posted by vahid.en83 | Filed under تصاویری از گیلان, گیلان شناسی
تاجالدین ابراهيم کردی سنجانی معروف به شیخ زاهد گیلانی (۶۱۵-۷۰۰ / ۱۲۱۸ - ۱۳۰۱) از صوفيان بزرگ ايران بود. تبار او به شهر سنجان در خراسان میرسيد. طريقت او از طريق سلسله مراتب رهبران صوفيگری که شامل افرادی چون ابونجيب سهروردی و حسن بصری بود به امام علی و محمد پيامبر میرسيد. شيخ صفیالدین اردبيلی (۷۳۵ - ۶۵۰ / ۱۳۳۴ - ۱۲۵۲) نيای بنيانگذاران دودمان صفوی مدت ۲۵ سال در نزد شيخ زاهد گيلانی گذرانيد و دختر او را به زنی گرفت. شيخ زاهد، شيخ صفی را به خلافت و جانشينی خود در طريقت برگزيد. پس از مرگ شيخ زاهد، و به روايتی در همان دوران زندگی وی، صفیالدین به اردبيل باز میگردد و طريقتی به نام صفويه در همان جا بنيان میگذارد
آرامگاه شيخ زاهد (مربوط به سده هشتم هجری) واقع در جاده لاهيجان به لنگرود و در ۳ کيلومتری لاهیجان در روستايی به نام شيخانبر واقع شده است
Tags: آرامگاه, زاهد, شیخ, شیخانبر, لاهیجان, گیلانی
شهر من
Posted by vahid.en83 | Filed under گیلان شناسی
لاهیجان
لاهیجان از زیباترین شهرهای استان گیلان و ایران است. موقعیت جغرافیایی این شهر در ناحیه کوهپایه ای قرار دارد که تپه ماهورهای آن را بوتههای همیشه سبز چای در ردیفکاریهای منظم هندسی پوشاندهاست. همچنین معماری بسیار زیبا و خانههای ویلایی با سقفها و رنگآمیزی متنوع، جلوه زیبایی به سیمای شهر بخشیدهاند. به عبارت دیگر در لاهیجان زیباییهای طبیعت و شهرسازی یکدیگر را تکمیل کردهاند
مردمشناسی و جغرافیا
لاهیجان منطقهای است که از شمال به دریای خزر، از شرق به لنگرود، از جنوب به دیلمان، از جنوب غربی به سیاهکل و از غرب به آستانه اشرفیه محدود میشود که در ۵۰ درجه و صفر دقیقه شرقی و در ۳۷ درجه و ۱۱ دقیقه شمالی عرض جغرافیایی قرار دارد. در سال ۱۳۸۵، جمعیت شهر لاهیجان ۷۲٫۹۵۰ نفر بودهاست. این شهر ساخته شده بر سرزمینی هموار و جلگهای است که حاصل رسوبات به جای مانده از رودهای گیلان است. از نظر موقعیت جغرافیایی و ویژگیهای تاریخی یکی از شهرهای مهم گیلان به شمار میرود و مدتها مرکز بخش بیهپیش گیلان بودهاست
شهرستان لاهیجان دارای دو بخش رودبنه و مرکزی است. این شهرستان بر پایه آخرین سرشماری در سال ۱۳۸۵، دارای جمعیتی بیش از ۱۶۲٫۸۹۸ نفر بودهاست
مردم آن بیشتر گیلک هستند و گالش به ساکنین ارتفاعات این منطقه اطلاق میشود که آنها هم تیرهای از گیلکان بوده و زبانشان گیلکی است. زبان بومی این شهرستان، گیلکی با لهجه شرقی است که با لهجه غربی گیلکی (رشت و فومن) اندکی تفاوت دارد. دین مردم لاهیجان شیعه و از نوع ناصری است
آب و هوا
آب و هوای آن در بخش جلگهای، معتدل و مرطوب و در قسمت کوهستانی سردسیر و خوش آب و هوا است
تاریخ
شهر لاهیجان از دیرباز کانون بازرگانی ابریشم بوده و بیشترین سهم را نیز در تولید و صادرات آن داشتهاست. صنعت چای یکی از مهمترین صنایع کشاورزی این شهر است. نخستین بار چای در ایران توسط حاج محمد حسین اصفهانی به سال ۱۳۰۲ ه.ق در عصر ناصرالدین شاه قاجار کشت شد که پیشرفتی نداشت و موفقیتی بدست نیاورد. اما شخصی بنام محمد خان قاجار قوانلو ملقب به کاشفالسلطنه مشهور به چایکار در سال ۱۳۱۹ ه.ق چای را در لاهیجان کشت نمود و به بار نشاند. وی در حقیقت پدر کشت چای در ایران به شمار میآید. در اثر به بار نشستن این فراورده، تأثیرات شگرفی بر زندگی مردم منطقه و اقتصاد کشور به جای ماندهاست
نام لاهیجان
نظریات مختلفی درباره ی نام لاهیجان وجود دارد
شهر ابریشم
عدهای معتقداند این نام ریشه در ویژگی اقتصادی این شهر دارد. به گونهای که واژه لاهیجان عربیشده لاهیگان است و لاهیگان مرکب است از لاهیگ +ان (لاهیگ = بافتنی و ان = پسوند مکانی) و به معنی مکان یا شهر بافندگان یا نساجان یا ابریشمبافان است. در تجزیهای دیگر، لاه در پارسی میانه (پهلوی) به معنای ابریشم است و در برهان قاطع به معنای پارچه ابریشمی سرخ آمدهاست و جان پسوند مکان است. در نتیجه لاهیجان به معنای «شهر ابریشم و مکان ابریشم» است. اشپیگل محقق آلمانی در کتاب «حملات روسیان به سواحل کرانه خزر» نام لاهیجان را به معنی «شهر ابریشم» میداند. لاه به معنی ابریشم است و یج و ج پسوند نسبت است مانند یوشی و یوشیج و یا لار و لاریج. در نتیجه لاهیج به معنی ابریشمی است و ان پسوند مکان. در نتیجه لاهیجان به معنی مکان ابریشمی است
دارالاماره
این شهر در گذشته در دورانی از استیلای اعراب و سیطرهٔ خلافت دارالاماره یا دارالامان هم نامگذاری شده بوده که به تدریج بار دیگر نام ایرانی خود را بازیافته، نخست لاهیجان المبارک و سپس لاهیجان خوانده شدهاست. شهر لاهیجان در قرون سوم تا پنجم هجری در محل روستان فعلی چفل در میانه راه امروزی بازکیاگوراب به سیاهکل قرار داشت و از قرن پنجم کم کم به محل امروزی انتقال یافت. و از ابتدای قرن ششم هجری تبدیل به مرکز حکومت سادات مویدی شد و سپس ناصروندان بر آن چیره شدند. از قرن هشتم سادات کیایی حکومت خود بر لاهیجان را آغاز کردند و دوران شکوه لاهیجان دورا حکومت کیاییان است
لاهیجان در سال ۷۰۵ ه.ق به دست اولجایتو فتح شد و امیر تیمور به آن لشکر کشید. پس از تیمور، سید امیر بیک و نوادگان وی –از سادات کیانی– بر شهر لاهیجان حکومت کردند. پس از سقوط حکمرانان کیانی، حاکمان صفوی در این شهر حکومت کردند. از حوادث ناگوار و مهم در تاریخ لاهیجان، طاعون در سال ۷۰۳ ه.ق، آتشسوزی سال ۸۵۰ ه.ق و اشغال آن توسط روسها در سال ۱۷۲۵ میلادی است. در سال ۱۲۳۰ ه.ق لاهیجان دچار زلزله شد و در سال ۱۲۴۶، بار دیگر طاعون در آن کشتار کرد. شأن و شکوه لاهیجان در زمان خان احمد خان است. خان احمدخان یکی از حاکمان لاهیجان در قرن دهم است و کمتر حاکمی در گیلان چنین قدرتی را به خود دیدهاست و لاهیجان از این نظر در دوران طلایی خود بود
شاه عباس در لاهیجان
در شوال سال ۱۰۰۰ ه.ق شاه عباس کبیر پس از آواره کردن خان احمد خان به لاهیجان آمد و دستور داد باغی که در مقابل قصر خان احمد خان بود و انواع گلها و اقسام میوهها در آن دیده میشد را خراب کردند و به زمین بازی چوگان و قپقاندازی تبدیل نمودند و پیرامون آن را درخت کاشتند. همچنین شاه عباس دستور داد باغ بیشه دژ خان احمد خان را که از آثار بزرگ بود، ویران کردند و به این ترتیب اثری از دودمان کیائیان گیلان بویژه خان احمد خان نگذاشتند، زیرا وی پسری نداشت که حفظ نام او نماید. بعد از سقوط و مرگ خان احمد خان، لاهیجان دیگر به خود رنگ استقلال ندید و شهر رشت که در آن زمان روستایی بیش نبود، کمکم مرکزیت و به واسطه توجه خاص شاه عباس حوزه اقتدار آن گسترش یافت و به دیگر بخشهای گیلان چیرگی کافی پیدا نمود
لاهیجان یکی از مراکز اصلی جنبش جنگلیها بود
محصولات کشاورزی
چای / برنج / کنف / ابریشم
اهالی مشهور
پرویز صیاد -نویسنده هنرپیشه کمدین بازیگر نقش صمد
علی شکوری - آهنگساز مقیم سوئد
اردشیر محصص - کاریکاتوریست
حسین محجوبی - نقاش و مهندس معمار، طراح پارک ساعی تهران
آزاده صمدی - هنرپیشه تئاتر و تلویزیون
- علم
محمدعلی مجتهدی گیلانی - استاد ریاضی بنیانگذار دانشگاه صنعتی شریف و مدیر دبیرستان البرز
ابراهیم حشمت - فرماندار لاهیجان در جمهوری شورایی گیلان
- مذهبشیخ مهدی مهدوی سعیدی - مرجع تقليد
شیخ حسن نخعی گیلانی - مجتهد
زینالعابدین قربانی -امام جمعه رشت
شیخ زاهد گیلانی - از صوفیان بزرگ ایران، استاد و پدر همسر شیخ صفیالدین اردبیلی
عبدالرزاق لاهیجی
قطبالدین شریف لاهیجی
میرزا حسن فیاض لاهیجی
- سیاست
عبدالله لاهیجی- ازمجتهدان ثلاث حامی نهضت مشروطیت ایران مقیم نجف اشرف
محمدعلی فیض لاهیجی - رییس سابق دیوان عدالت اداری ایران
ابوالحسن سعادتمند - کفیل سابق وزارت اطلاعات و جهانگردی
رضا رادمنش - رییس سابق فراکسیون حزب توده در مجلس شورای ملی و استاد فیزیک دانشگاه لایپزیگ
شاه طهماسب صفوی، كه هفت سال در لاهيجان زيست
رضا قطبی - ریاست سابق - سازمان تلویزیون ملی ایران
علی اصغر فیاض فاضلی
حسن کريمی پور- قاضی القضات ایران، پيش از انقلاب و و در دوران بازرگان
محمدعلی صفاری- نماینده لاهیجان در ادوار ۱۸ و۱۹ و۲۰ مجلس شورای ملی، استاندار سابق آذربایجان شرقی، شهردار تهران در سه دوره، سناتور انتخابی گیلان در دورههای ششم و هفتم مجلس سنا
عضدالاسلام لاهیجی
- تجارت
محمد میرزا کاشفالسلطنه - پدر چای ایران
محمدعلیخان امین دیوان لاهیجی - از فئودالهای بزرگ لاهیجان)
- ادبیاتبیژن نجدی - نویسنده و دبیر ریاضی
مهرداد فلاح - شاعر
محمدحسین مهدوی م.موید
احمد میراحسان - منتقد فیلم
حزین لاهیجی - شاعر
اماکن دیدنی
شهرستان لاهیجان دارای جاهای دیدنی و آثار تاریخی زیادی است که از آن جمله میتوان اماکن ذیل را نام برد
بقعه شیخ زاهد گیلانی - مربوط به قرن هشتم هجری واقع در جاده لاهیجان - لنگرود
بقعه چهار اولیا یا چهار پادشاه - مربوط به دوره تیموریان واقع در میدان سردار جنگل
شیطان کوه
مسجد اکبریه
مسجد جامع لاهیجان
حمام گلشن
بام سبز
استخر لاهیجان
موزه چای ایران - آرامگاه محمد میرزا کاشفالسلطنه
تله کابین احرار - فاز اول تلهکابین لاهیجان که از فراز بام سبز آن آغاز شده، در سال ۱۳۸۴ شمسی راهاندازی گردید
محلات لاهیجان
لاهیجان ۷ محله اصلی دارد. لاهیجان امروز در بخش جنوب شرقی در پای شیخان کوه (شیطان کوه) خود را مینمایاند و دیروز در محلههایی که نامشان یادآور روزگارانی است که لاهیجان تختگاه فرمانروایان بیه پیش بود. برخی از محلات لاهیجان بر پایه حرفه افراد آن نامگذاری شدهاست، همانند: میدان و شعربافان، خمیرکلایه و گابنه. و برخی بر پایه نزدیکی به عوارض جغرافیایی هماننده پردهسر. و برخی بر پایه نزدیکی به زیارتگاهها بر پا شدهاند و نام گرفتهاند همانند: امیرشهید.
محلات اصلی
میدان محله
شعربافان
خمیرکلایه، به لهجه محلی خومرکلا گفته میشود و رابینو آن را خرما کلایه نوشته است. این محله در شمال غربی شهر لاهیجان قرار دارد و خانه حاکم شهر و اطرافیانش در این محله بود. نام این محله برگرفت است از خمیر و کلایه. کلایه یا کلا و یا کل به معنی پهناور است جا گرفته در گستردهای پهناور که پسوند بسیاری از مکانها در شرق گیلان است. واژه خمیر به معنای آرد آمیخته با آب است که از آن نان میپزند. برخی برآنند که نانواییهای بسیاری در این محله وجود داشته است. و برخی دیگر بر آنند که کلمه خومر به معنای سفالگر است و با نگرشی به ساختمانهای شهر سبب نامگذاری را میتوان یافت
اردوبازار
گابنه
پرده سر
کاروانسرابر، این محله در پاره غربی شهر لاهیجان قرار دارد. این محله به دلیل مجاورت با مهمترین کاروانسرای شهر در دوران قدیم به نام فعلی کاروانسرابر یعنی محلی که در بر کاروانسر قرار دارد نامیده میشود. بقعه آقا سید جمال الدین اشرف بن موسی الکاظم در این محله واقع شدهاست. و به واسطه همجواری این محله با پردهسر، گاهی این دو محله با هم نام میبرند. میرزا حسین فراهانی مینویسد: این محله مشتمل بر ۷۵ باب خانه و ۵۰۰ نفر نفوس است.
محلات فرعی
عبارتند از: جیرسر (شمال)، غریبآباد (شمالی)، حسن بیگدشت (شمال غربی)، نخجیرکلایه (شمال شرقی)، حاجیآباد (غرب)، امیرشهید (شمال غربی)، آسور ملی (میان محلههای خمیرکلایه و کاروانسرابر)، جواهر پشته (در محله میدان و میانه شهر)، آقا سید محمد یمنی (جنوب)، کرد محله (محمله قرکلمای مهاجر) (جنوب میانه)، کوبیجار (جنوب شرقی)، محله نمک آبی (جنوبیترین پاره شهر)، کوی زمانی (جنوب)، محله استخر (محله نوساز که بر سینه غربی شاهنشین کوه (شیطان کوه، شیخان کوه) جای گرفتهاست
